దేవాలయానికి వెళ్లినప్పుడు ప్రసాదంగా పులిహోర లభిస్తే చాలామంది ఎంతో ఇష్టంగా తీసుకుంటారు. ఇంట్లో ఎన్నిసార్లు పులిహోర చేసినా.. గుడిలో ఇచ్చే పులిహోర రుచికి ప్రత్యేకమైన క్రేజ్ ఉంటుంది. చింతపండు పులుపు, పోపు వాసన, వేరుశెనగల కరకరలాడే రుచి, కరివేపాకు సువాసన కలిసి దానికి ప్రత్యేకమైన రుచిని ఇస్తాయి.
అయితే గుడి పులిహోరలో రుచితో పాటు ఆధ్యాత్మికత కూడా ముడిపడి ఉంది. స్వామివారికి నైవేద్యంగా సమర్పించి, అనంతరం భక్తులకు ప్రసాదంగా అందించే ఈ వంటకం దక్షిణ భారతీయ ఆలయ సంప్రదాయంలో ఎంతో ప్రాచుర్యం పొందింది.
పులిహోర పేరు వెనుక కథ
పులిహోర అంటే సాధారణంగా చింతపండు రుచితో తయారు చేసే అన్నం. దక్షిణ భారతదేశంలోని వివిధ భాషల్లో దీనికి వేర్వేరు పేర్లు ఉన్నాయి.
తమిళంలో పులియోదరై, కన్నడంలో పులియోగరే అని పిలుస్తారు. తెలుగు ప్రాంతాల్లో పులిహోరగా ప్రసిద్ధి చెందింది.
ప్రాంతాన్ని బట్టి మసాలాలు, పప్పులు, వేరుశెనగలు, నువ్వులు వంటి పదార్థాల వినియోగంలో మార్పులు కనిపిస్తాయి.

గుడి పులిహోరలో చింతపండు ఎందుకు కీలకం?
పులిహోరకు అసలు ప్రత్యేకతను ఇచ్చేది చింతపండు పులుసే. చింతపండు గుజ్జును పసుపు, ఉప్పు, నూనెతో కలిపి చిక్కగా ఉడికించడం వల్ల పులిహోరకు గాఢమైన రుచి వస్తుంది.
కొన్ని సంప్రదాయ వంటల్లో మెంతులు, మిరియాలు, ఎండుమిర్చి వంటి మసాలాలను కూడా ఉపయోగిస్తారు. వీటిని తగిన మోతాదులో ఉపయోగించడం వల్ల పులిహోరకు ప్రత్యేకమైన సువాసన వస్తుంది.
పసుపు ఎందుకు?
పసుపు పులిహోరకు అందమైన పసుపు రంగును ఇవ్వడమే కాకుండా ప్రత్యేకమైన రుచిని కూడా అందిస్తుంది. పసుపులో కర్కుమిన్ వంటి బయోయాక్టివ్ సమ్మేళనాలు ఉంటాయి.
అయితే వంటలో వేసే పసుపును ఔషధంగా పరిగణించకూడదు. పసుపు ఆరోగ్యానికి ఉపయోగకరమైన సమ్మేళనాలను కలిగి ఉన్నప్పటికీ, ఏదైనా వ్యాధికి చికిత్సగా దీన్ని భావించడం సరైంది కాదు.
ఆవాలు, కరివేపాకు, ఇంగువ.. అసలు రుచి వీటితోనే!
పులిహోరలో పోపు అత్యంత ముఖ్యమైనది. వేడి నూనెలో ఆవాలు, మినపప్పు, శనగపప్పు, వేరుశెనగలు, ఎండుమిర్చి, కరివేపాకు, ఇంగువ వేసినప్పుడు వచ్చే వాసనే పులిహోర రుచిని మరో స్థాయికి తీసుకెళ్తుంది.
వేరుశెనగలు కరకరలాడే టెక్స్చర్ను అందిస్తే, మినపప్పు, శనగపప్పు మరింత రుచిని ఇస్తాయి.
ఇంట్లోనే గుడి స్టైల్ పులిహోర
ముందుగా చింతపండును నానబెట్టి గుజ్జు తీసుకోవాలి. అందులో పసుపు, ఉప్పు, కొద్దిగా నూనె వేసి మంటపై ఉడికించాలి. మిశ్రమం చిక్కబడిన తర్వాత పక్కన పెట్టాలి.
అన్నాన్ని విడిగా ఉడికించి పూర్తిగా చల్లారనివ్వాలి. ఇప్పుడు అన్నంలో చింతపండు మిశ్రమాన్ని కొద్దికొద్దిగా కలపాలి.
తర్వాత పాన్లో నూనె వేడి చేసి ఆవాలు వేయాలి. అవి చిటపటలాడిన తర్వాత మినపప్పు, శనగపప్పు, వేరుశెనగలు, ఎండుమిర్చి, కరివేపాకు, ఇంగువ వేసి వేయించాలి.
ఈ పోపును అన్నంలో వేసి బాగా కలపాలి. పులిహోరను కొంతసేపు ఉంచితే చింతపండు మిశ్రమం అన్నంలో బాగా కలసి రుచి మరింత పెరుగుతుంది.
ప్రసాదంగా ఎందుకు ఇస్తారు?
దేవునికి ఆహారాన్ని నైవేద్యంగా సమర్పించడం భారతీయ భక్తి సంప్రదాయంలో ముఖ్యమైన ఆచారం. నైవేద్యం అనంతరం భక్తులకు అందించే ఆహారాన్ని ప్రసాదంగా స్వీకరిస్తారు.
పులిహోర తయారీ సులభంగా ఉండటం, కొంతసేపు నిల్వ ఉండటం, పెద్ద సంఖ్యలో భక్తులకు పంచడం సౌకర్యంగా ఉండటం వంటి కారణాల వల్ల కూడా ఇది ఆలయాల్లో ప్రసిద్ధి చెందిన వంటకంగా ఉండవచ్చు.
అయితే ప్రతి దేవాలయంలో పులిహోరే ప్రధాన ప్రసాదం అని చెప్పలేం. ప్రాంతం, ఆలయ సంప్రదాయం ఆధారంగా ప్రసాదాలు మారుతూ ఉంటాయి.
పులిహోర నిజంగా ఆరోగ్యకరమేనా?
పులిహోరలో చింతపండు, పసుపు, కరివేపాకు, వేరుశెనగలు వంటి పదార్థాల వల్ల కొన్ని పోషక విలువలు లభిస్తాయి. కానీ దానిలో నూనె, ఉప్పు పరిమాణం కూడా ముఖ్యమే.
అందువల్ల పులిహోరను “ఔషధ ఆహారం”గా చూడటం కంటే సంప్రదాయ వంటకంగా, మితంగా ఆస్వాదించడం మంచిది.
ఆధ్యాత్మికత, రుచి కలిసిన ప్రసాదం
దేవాలయ పులిహోరలోని అసలు ప్రత్యేకత కేవలం చింతపండు రుచి కాదు. దాని వెనుక ఉన్న నైవేద్య సంప్రదాయం, ఆలయ వాతావరణం, తరతరాలుగా వస్తున్న వంట పద్ధతి, భక్తుల విశ్వాసం అన్నీ కలిసి దానికి ప్రత్యేకమైన గుర్తింపును ఇచ్చాయి.
అందుకే గుడి పులిహోర ఒక సాధారణ చింతపండు అన్నం కంటే ఎక్కువ. ఇది దక్షిణ భారతీయ ఆహార సంస్కృతిలో రుచి, సంప్రదాయం, భక్తి కలిసిన ఒక ప్రసిద్ధ ప్రసాదం.


