శ్రీకృష్ణుడు.. ఈ పేరు వినగానే నెమలి పింఛం, చేతిలో వేణువు, ముఖంపై చిరునవ్వుతో కనిపించే కన్నయ్య రూపం మన కళ్లముందు మెదులుతుంది. దేశవ్యాప్తంగా సెప్టెంబర్ 4న శ్రీకృష్ణ జన్మాష్టమి వేడుకలు ఘనంగా జరుగుతున్నాయి. దేవాలయాలు, ఇళ్లు కన్నయ్య నామస్మరణతో మార్మోగుతున్నాయి. భక్తులు ఉపవాసాలు ఉండి, అర్ధరాత్రి స్వామివారి జన్మవేళ ప్రత్యేక పూజలు, అభిషేకాలు నిర్వహించి నైవేద్యాలు సమర్పిస్తున్నారు.
జన్మాష్టమి మరుసటి రోజు సెప్టెంబర్ 5న పలు ప్రాంతాల్లో దహీ హండి వేడుకలు కూడా జరగనున్నాయి. కృష్ణుడి బాల్యంలోని అల్లరి చేష్టలను గుర్తుచేసుకుంటూ యువత ఉత్సాహంగా ఈ వేడుకల్లో పాల్గొంటారు.
అయితే శ్రీకృష్ణుడి గొప్పతనం కేవలం బాల్య లీలలు, దివ్య కార్యాలకే పరిమితం కాదు. కురుక్షేత్ర యుద్ధభూమిలో అర్జునుడికి అందించిన భగవద్గీత బోధనలు నేటికీ కోట్లాది మందికి మార్గదర్శకంగా నిలుస్తున్నాయి. కర్మ, ధర్మం, మనస్సు, కోపం, భక్తి, విజయం, అపజయం, ఆత్మతత్వం వంటి అనేక అంశాలపై శ్రీకృష్ణుడు అందించిన సందేశాలు మన జీవితానికి ఎంతో ఉపయోగపడతాయి.
జన్మాష్టమి సందర్భంగా జీవితంలో ఆచరించదగిన శ్రీకృష్ణుడి 10 ముఖ్యమైన బోధనలు ఇవి..
1. ఆత్మకు మరణం లేదు.. భయపడాల్సిన అవసరం లేదు
“న జాయతే మ్రియతే వా కదాచిన్…”
భగవద్గీతలో శ్రీకృష్ణుడు ఆత్మకు పుట్టుక, మరణం లేవని చెప్పారు. శరీరం మాత్రమే మారుతుంది.. ఆత్మ శాశ్వతమైనది. ఈ బోధన మన జీవితంలో ఎదురయ్యే నష్టాలు, మార్పులను ధైర్యంగా ఎదుర్కోవాలని సూచిస్తుంది.
2. కర్తవ్యాన్ని చేయండి.. ఫలితంపై ఆందోళన వద్దు
“కర్మణ్యేవాధికారస్తే మా ఫలేషు కదాచన”
మన చేతుల్లో ఉన్నది కర్తవ్యాన్ని సరిగ్గా నిర్వర్తించడం మాత్రమే. ఫలితం పూర్తిగా మన నియంత్రణలో ఉండదు. అందుకే ఫలితం గురించి అతిగా ఆలోచిస్తూ ఆందోళన చెందకుండా, మన పని పట్ల పూర్తి నిబద్ధతతో ముందుకు సాగాలని శ్రీకృష్ణుడు బోధించారు.
3. విజయం, అపజయాలను సమానంగా చూడండి
“సిద్ధ్యసిద్ధ్యోః సమో భూత్వా సమత్వం యోగ ఉచ్యతే”
విజయం వచ్చినప్పుడు పొంగిపోకూడదు.. అపజయం ఎదురైనప్పుడు కుంగిపోకూడదు. జీవితంలో లాభనష్టాలు, సుఖదుఃఖాలు, విజయాపజయాలు సహజం. ఏ పరిస్థితిలోనైనా మనస్సును సమతుల్యంగా ఉంచుకోవడమే నిజమైన స్థితప్రజ్ఞతకు మార్గం.
4. ఇతరులను అనుకరించకండి
“శ్రేయాన్ స్వధర్మో విగుణః పరధర్మాత్ స్వనుష్ఠితాత్”
ప్రతి వ్యక్తికీ ప్రత్యేకమైన సామర్థ్యాలు, స్వభావం, బాధ్యతలు ఉంటాయి. అందువల్ల ఇతరుల జీవితాన్ని అనుకరించడం కంటే, మన బలాలు ఏమిటో గుర్తించి మనకు సరైన మార్గంలో నడవడం ఉత్తమమని గీత బోధిస్తుంది.
5. సాధనతో మనస్సును అదుపులోకి తెచ్చుకోవచ్చు
“అభ్యాసేన తు కౌంతేయ వైరాగ్యేణ చ గృహ్యతే”
మనస్సును నియంత్రించడం కష్టమైన విషయమే. అయితే నిరంతర సాధన, ఆత్మనిగ్రహం, అనవసరమైన విషయాలపై అనుబంధాన్ని తగ్గించుకోవడం ద్వారా మనస్సును క్రమంగా అదుపులోకి తీసుకురావచ్చని శ్రీకృష్ణుడు చెప్పారు.
6. భక్తికి ఆడంబరం అవసరం లేదు
“పత్రం పుష్పం ఫలం తోయం యో మే భక్త్యా ప్రయచ్ఛతి”
భగవంతుడికి సమర్పించేది ఎంత విలువైనదన్నది ముఖ్యం కాదు.. దాని వెనుక ఉన్న భక్తి, ప్రేమే ముఖ్యమని ఈ బోధన చెబుతుంది. ఆకు, పువ్వు, పండు లేదా నీరు.. ఏదైనా స్వచ్ఛమైన మనసుతో సమర్పిస్తే భగవంతుడు స్వీకరిస్తాడనే సందేశం ఇందులో ఉంది.
7. ప్రతి జీవిలో దైవత్వాన్ని చూడండి
“యో మాం పశ్యతి సర్వత్ర సర్వం చ మయి పశ్యతి”
ప్రతి జీవిలో దైవత్వాన్ని చూడగలిగితే ఇతరుల పట్ల దయ, ప్రేమ, కరుణ పెరుగుతాయి. మన చుట్టూ ఉన్న ప్రతి ఒక్కరినీ గౌరవించడం ద్వారా మానవత్వం మరింత బలపడుతుంది.
8. ధ్యానం ద్వారా మనస్సుకు ప్రశాంతత
మనస్సు ఎప్పుడూ ఆలోచనలతో పరుగులు తీస్తుంటుంది. దీనివల్ల ఆందోళన, ఒత్తిడి పెరగవచ్చు. ధ్యానం, ఏకాగ్రత, ఆత్మపరిశీలన వంటి సాధనల ద్వారా మనస్సును స్థిరంగా ఉంచుకోవచ్చని శ్రీకృష్ణుడి బోధనలు సూచిస్తాయి.
9. కామం, కోపం, దురాశకు దూరంగా ఉండండి
“కామః క్రోధస్తథా లోభః…”
అతి కోరిక, కోపం, దురాశ మనిషి విచక్షణను దెబ్బతీయగలవు. ఇవి అదుపు తప్పితే తప్పు నిర్ణయాలకు దారితీయవచ్చు. అందుకే కోరికలను నియంత్రించుకోవడం, కోపాన్ని అదుపులో పెట్టుకోవడం, దురాశకు దూరంగా ఉండటం ఎంతో అవసరం.
10. భగవంతుడిపై విశ్వాసం ఉంచండి
“సర్వధర్మాన్ పరిత్యజ్య మామేకం శరణం వ్రజ”
భగవద్గీతలో శ్రీకృష్ణుడి బోధనలో శరణాగతికి ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. భయం, ఆందోళన, అహంకారాన్ని పక్కన పెట్టి ధర్మబద్ధంగా మన కర్తవ్యాన్ని నిర్వర్తిస్తూ భగవంతుడిపై విశ్వాసం ఉంచాలని ఈ సందేశం సూచిస్తుంది.
జన్మాష్టమి సందర్భంగా గీతా బోధనలను గుర్తు చేసుకుందాం
శ్రీకృష్ణుడు వేల సంవత్సరాల క్రితం అందించిన భగవద్గీత సందేశాలు నేటి ఆధునిక జీవితంలోనూ ఎంతో ప్రాసంగికంగా ఉన్నాయి. కర్తవ్యాన్ని నిజాయితీగా చేయడం, ఫలితాల గురించి అతిగా ఆందోళన చెందకపోవడం, మనస్సును నియంత్రించుకోవడం, కోపం–దురాశకు దూరంగా ఉండటం, ఇతరులను గౌరవించడం, భగవంతుడిపై విశ్వాసం ఉంచడం వంటి విలువలు జీవితాన్ని మరింత ప్రశాంతంగా మార్చగలవు.
ఈ జన్మాష్టమికి కన్నయ్యను భక్తిశ్రద్ధలతో పూజించడంతో పాటు, ఆయన అందించిన ఈ అమూల్యమైన బోధనలను మన జీవితంలో ఆచరించేందుకు ప్రయత్నిద్దాం. అదే శ్రీకృష్ణుడి సందేశాన్ని నిజంగా అనుసరించినట్టవుతుంది.