“ప్రార్థన చేయడానికి కూర్చున్నాను.. కానీ మనసు మాత్రం ఎక్కడెక్కడికో వెళ్తోంది.” “దేవుడి ముందు ఉన్నప్పుడు అసలు రావద్దనుకున్న ఆలోచనలే ఎందుకు వస్తున్నాయి?” ఇలా అనిపించడం చాలామందికి అనుభవమే.
దైవాన్ని ప్రార్థించే సమయంలో మనసు పూర్తిగా ప్రశాంతంగా ఉండాలని ప్రతి ఒక్కరూ కోరుకుంటారు. కానీ మనసు మనం అనుకున్నట్టుగా ఎప్పుడూ పనిచేయదు. ఒక్కసారిగా గత సంఘటనలు, భవిష్యత్తు గురించి ఆందోళనలు, పని విషయాలు, కుటుంబ సమస్యలు లేదా మనకు అసలు నచ్చని ఆలోచనలు కూడా గుర్తుకు రావచ్చు.
ఇలాంటి సమయంలో కొందరు “నా భక్తి నిజమైనది కాదేమో” అని బాధపడతారు. మరికొందరు “దేవుడు నాపై కోపపడతాడేమో” అని భయపడతారు. కానీ అనుకోకుండా వచ్చిన ఆలోచనను మన ఉద్దేశపూర్వక నిర్ణయంతో సమానం చేయకూడదు.
మనసు ఎందుకు చెదిరిపోతుంది?
మన మెదడు రోజంతా ఎన్నో సమాచారాలను స్వీకరిస్తుంది. మనం మాట్లాడిన మాటలు, చూసిన దృశ్యాలు, ఎదురైన సంఘటనలు, చేయాల్సిన పనులు ఇలా అనేక అంశాలు మనసులో నిలిచిపోతాయి.
మనము ప్రార్థన కోసం నిశ్శబ్దంగా కూర్చున్నప్పుడు బాహ్య శబ్దాలు తగ్గుతాయి. దాంతో లోపల ఉన్న ఆలోచనలు మనకు ఎక్కువగా గుర్తించబడతాయి.
కాబట్టి ప్రార్థన సమయంలోనే చెడు ఆలోచనలు పుట్టుకొస్తున్నాయని అనిపించినా, అవి అప్పుడే పుట్టినవి కావాల్సిన అవసరం లేదు.
అనుకోని ఆలోచన అంటే మన కోరికేనా?
కాదు. మనసులోకి ఒక ఆలోచన రావడం, మనం దానిని కోరుకోవడం రెండూ ఒకటి కాదు.
ఒక వ్యక్తి మనసులో అనుకోకుండా వచ్చిన ఆలోచన అతని వ్యక్తిత్వాన్ని నిర్ణయించదు. ముఖ్యంగా ఆ ఆలోచన తనకు నచ్చకపోతే దాని గురించి అపరాధ భావనకు లోనవ్వాల్సిన అవసరం లేదు.
“ఈ ఆలోచన రావద్దు” అని అనకండి
మనసును బలవంతంగా నియంత్రించడానికి ప్రయత్నించడం కొన్నిసార్లు మరింత ఒత్తిడిని కలిగిస్తుంది.
ఉదాహరణకు “ఈ ఆలోచన నాకు అస్సలు రాకూడదు” అని పదేపదే అనుకుంటే మన దృష్టి అదే ఆలోచనపై మరింతగా నిలిచిపోవచ్చు. అందుకే ఆ ఆలోచన వచ్చినప్పుడు దాన్ని గుర్తించి, దానితో పోరాడకుండా వదిలేసి మళ్లీ ప్రార్థనపై దృష్టి పెట్టడం మంచిది.
ప్రార్థన సమయంలో ఇలా ప్రయత్నించండి
ముందుగా సౌకర్యంగా కూర్చుని కొన్ని నెమ్మదైన శ్వాసలు తీసుకోండి. తర్వాత మీకు ఇష్టమైన దైవ రూపాన్ని మనసులో గుర్తు చేసుకోండి.
ఒక మంత్రం లేదా దైవ నామాన్ని నెమ్మదిగా జపిస్తూ దానిపైనే దృష్టి పెట్టండి. మధ్యలో ఆలోచనలు వస్తే వాటిని అడ్డుకోవడానికి ప్రయత్నించకుండా, “ఇది ఒక ఆలోచన మాత్రమే” అని భావించి మళ్లీ దైవ నామస్మరణకు తిరిగి రండి.
మొదట్లో ఇది కష్టంగా అనిపించవచ్చు. కానీ ప్రతిరోజూ సాధన చేస్తే మనసును మళ్లీ ఒకే విషయంపైకి తీసుకురావడం సులభమవుతుంది.
భక్తికి కొలమానం ఆలోచనలు కావు
ప్రార్థనలో ఒక్క ఆలోచన కూడా రాకపోవడమే నిజమైన భక్తికి గుర్తు కాదు. మనసు చెదిరిన ప్రతిసారీ ఓర్పుతో దానిని తిరిగి దైవం వైపు మళ్లించగలగడం కూడా ఒక సాధనే.
అందుకే ప్రార్థన సమయంలో అనుకోకుండా ప్రతికూల ఆలోచన వచ్చినందుకు భయపడకండి. మీపై మీరే నిందలు వేసుకోకండి. ప్రశాంతంగా ఆ ఆలోచనను వదిలి, మళ్లీ దైవ స్మరణలోకి వెళ్లండి.
అయితే అనవసరమైన ఆలోచనలు తరచూ తీవ్రంగా బాధపెడుతూ, రోజువారీ జీవితాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంటే మానసిక ఆరోగ్య నిపుణుడిని సంప్రదించడం మంచిది.